Sensei là gì? Người này là ai? Ý nghĩa của Sensei trong giao tiếp
Sensei là gì? Từ ngữ này được sử dụng khi nào? Mang ý nghĩa ra sao? Trong quá trình học tập tiếng Nhật thì các bạn sẽ gặp từ Sensei rất nhiều. Nhưng chưa rõ sensei là bao gồm gọi cho trường hợp tình huống nào? Và sử dụng nó ra sao?
Sau đây hãy cùng Du học ALoha tìm hiểu chi tiết về từ ngữ này nhé!
Sensei là gì?
Sensei (先生 )【せんせい】có nghĩa là tiên sinh, nghĩa đen là người sinh ra trước, từ này thường được sử dụng để gọi hoặc đề cập đến giáo viên, bác sĩ, chính trị gia, luật sư, và nhiều nhân vật có thẩm quyền khác.
Nó được sử dụng như một đại từ khi gọi, và cũng như một danh hiệu kính trọng bằng cách gắn nó với tên của một người.
- Ví dụ: 鈴木先生 (Suzuki sensei), Mai先生 (Mai sensei)
Sensei là một từ không chỉ giới hạn ở giáo viên trong trường, mà còn được sử dụng với ý nghĩa tôn kính những người khác. Chính vì vậy, sẽ không kì lạ khi sử dụng nó cho bất kỳ ai khác ngoài giáo viên.
Nó được sử dụng để biểu thị sự tôn trọng đối với những người đã thành tựu được một cấp độ nhất định trong chuyên môn của mình hoặc nghệ thuật, và cũng được áp dụng đối với nhà văn, nhà thơ, họa sĩ và các nghệ sĩ khác.
Trong võ thuật Nhật Bản, sensei thường dùng để chỉ người đứng đầu võ đường. Tương tự với senpai, sensei có thể được sử dụng không chỉ là một hậu tố, mà còn là danh hiệu độc lập.
Thuật ngữ này không thường được sử dụng khi gọi một người có chuyên môn học thuật rất cao, mà thay vào đó người ta dùng hakase (博士 【ハカセ】) (nghĩa “tiến sĩ” nhưng ý nghĩa thực chất gần hơn với “giáo sư”).
Cách gọi Sensei phổ biến khi giao tiếp tại Nhật
Nếu bạn yêu thích văn hóa Nhật Bản và muốn học tiếng Nhật bạn hẳn phải nghe đến “Sensei.” Thường có nghĩa là “Thầy, cô giáo”. Ở Nhật, tất cả các giáo viên đều được gọi là sensei, từ giáo viên thể chất đến những giáo viên dạy nấu ăn.
Vì “sensei” được sử dụng rất rộng nên đối với những người chưa biết về nó sẽ rất khó khăn để sử dụng.
Dưới đây là các trường hợp bạn có thể gọi Sensei khi giao tiếp tại Nhật Bản.
Giáo viên tại trường học
Như đã nói ở trên, tất cả những giáo viên chúng đều nên gọi là “Sensei” để thể hiện sự kính trọng. Thậm chí đến cả phụ huynh học sinh cũng sẽ gọi giáo viên của con họ là sensei như truyền thông tôn sư trọng đạo ở Việt Nam vậy.
Bạn có thể gắn “Sensei” đằng sau tên họ của giáo viên, ví dụ như “Yamada Sensei” cho thật giống với văn hóa ở Nhật.
Những người dạy khác
Mặc dù huấn luyện viên thể hình hay người dạy cắm hoa không hẳn là giáo viên nhưng chúng ta vẫn có thể vui vẻ gọi họ là “Sensei.” Trong thực tế, “sensei” được dùng cho tất cả những người dạy trong một lớp học. Và tất nhiên, vẫn có thể thêm “Sensei” đằng sau tên họ của họ nhé.
Giáo sư ở các trường đại học
“Sensei” được dùng rất phổ thông như những trường hợp ở trên nhưng nó còn được sử dụng cho những giáo sư tầm cỡ ở trường đại học. Một từ khác để chỉ giáo sư là “Kyouju (教授)” nhưng “sensei” vẫn có thể dùng để gọi kèm với tên của họ.
Bác sĩ và luật sư
Bác sĩ trong tiếng Nhật có hai từ trong tiếng Nhật là “ishi(医師)”, “isha(医者)”. Thường thì “ishi” được đặt đằng sau tên của bác sĩ như “Yamada ishi.” Nhưng chúng ta vẫn có thể thay thế “Ishi” bằng “Sensei” khi ta nói chuyện trực tiếp với họ. Tương tự với luật sư cũng thế nhé.
Chính trị gia và mục sư
Chắc bạn đã nhận ra, những nhân vật quan trọng chúng ta thường gọi họ là “sensei.” Theo logic thì những chính trị gia hay các mục sư chúng ta cũng có thể gọi như vậy, để thể hiện sự kính trọng của bản thân với họ. Nhưng đặc biệt đối với “Thủ tướng” hoặc “Bộ trưởng” ta nên gọi họ là “shushou” (首相) hoặc “daijin”(大臣) nhé.
Nghệ sĩ, tác giả văn học
Không phải tất cả nhưng với những nghệ sĩ, tác giả tài danh vẫn được gọi là “sensei.” Bởi vì họ là những người quan trọng đóng góp cho văn hóa. Chẳng hạn như tác giả manga, họa sĩ, kiến trúc sư… Nếu họ nổi tiếng và cống hiến đều có thể gọi họ là “Sensei.”
Senpai (Sempai) là gì?
Senpai (先輩 【せんぱい】 (Tiên bối) được sử dụng để chỉ đến những người đồng sự thâm niên của một người trong một trường học, võ đường, hoặc câu lạc bộ thể thao.
Ví dụ:
?先輩とは？
- 年齢・地位・経験や学問・技芸などで、自分より上の人。
- 同じ学校や勤務先などに先に入った人。
Sempai theo từ điển Quốc ngữ Nhật có 2 nghĩa.
- Những người mà có tuổi tác, địa vị, kinh nghiệm, học vấn, năng lực hơn mình. Như vậy nếu hiểu theo nghĩa này, nếu cùng 1 lĩnh vực ai đi trước, ai nhiều tuổi hơn thì là sempai
- Những người đã nhập trường hay vào làm trong công ty trước họ.Không phải ai nhiều tuổi hơn cũng gọi là Sempai, nó chỉ chỉ một hoặc vài người đã hướng dẫn và giúp đỡ họ trong công việc.
Nếu hiểu theo nghĩa này, cùng 1 trường hay nơi làm việc, cho dù bạn nhỏ tuổi hơn nhưng bạn vào công ty trước thì bạn vẫn là sempai.
- Ví dụ: An đi học là sempai của Linh. Nhưng khi đi làm thêm tại công ty Vân lại là sempai của An.
Tại một ngôi trường, những anh chị học sinh (gakusei) học lớp cao hơn bản thân mình thì được xem là senpai (bậc đàn anh). Học sinh cùng cấp hoặc thấp hơn cũng vậy, thay vào đó được gọi là kōhai hoặc gakusei.
Trong một môi trường công sở, khi mình là nhân viên lâu năm đã có kinh nghiệm trong công việc và thâm niên thì được gọi là SENPAI.
Trong môi trường công sở thường được xưng hô: TÊN + SENPAI
- Có 1 số câu hỏi thường gặp như: Vậy giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị có được gọi là SENPAI không?
TUYỆT ĐỐI không được gọi giám đốc là SENPAI. Vì senpai là tiền bối, và ko được dùng cho người có vị trí cao nhất như thế
Giám đốc sẽ gọi là Shachou nhé các bạn!!!
Lưu ý: Đối với tiến sĩ, bác sĩ, senpai có thể được sử dụng độc lập bởi chính nó cũng như đi kèm với tên. Do các quy tắc âm vị học trong ngôn ngữ Nhật Bản, mặc dù đánh vần là senpai, âm n chuyển sang âm m, do đó được phát âm là sempai.
Kohai là gì?
Kōhai (後輩 【こうはい】 (Hậu bối)) mang tính chất đối lập với senpai, chỉ cấp dưới, không thường được sử dụng như một kính ngữ; kun được sử dụng cho chức năng này để thay thế.
Kết luận
Các bạn có thấy “Sensei” được sử dụng rộng chưa nào? Từ trong nhà trường đến những nhân vật nổi tiếng. Hãy làm quen với nó để sử dụng thật hợp lý nhé trong việc học tiếng Nhật của mình nhé.
Trên đây là thông tin về thuật ngữ Sensei là gì mà Du học Aloha đã tổng hợp và gửi tới các bạn. Hy vọng qua nội dung trên các bạn sẽ hiểu hơn về cách giao tiếp trong văn hóa Nhật Bản.
Có thể bạn quan tâm:
